Το μελάνωμα αποτελεί τη σοβαρότερη μορφή καρκίνου του δέρματος. Εάν η διάγνωση του μελανώματος γίνει έγκαιρα όσο βρίσκεται στην οριζόντια φάση ανάπτυξης, η εκτομή του αποτελεί και την ίαση στο πρόβλημα. Όταν όμως η ανάπτυξη της κακοήθους αυτής βλάβης αυξηθεί σε πάχος και βρίσκεται στην κάθετη φάση ανάπτυξης με λεμφαδενική διασπορά ή αιματογενής διασπορά, η πρόγνωση επιβίωσης είναι πολύ φτωχή και μπορεί η έκβαση να είναι θανατηφόρα.
Κατά τη διάρκεια της τελευταίας 10ετίας η αύξηση της τρύπας του όζοντος στην ατμόσφαιρα είχε σαν αποτέλεσμα τη ραγδαία αύξηση του ποσοστού ανάπτυξης του μελανώματος. Ενδεικτικά αναφέρεται οτι στις Ηνωμένες Πολιτείες καταγράφονται 51.000 νέες περιπτώσεις μελανώματος κάθε χρόνο με δραματική εξέλιξη επιβίωσης.
Όπως προαναφέραμε, το μελάνωμα αποτελεί τη σοβαρότερη μορφή καρκίνου του δέρματος. Προέρχεται απο τα μελανοκύτταρα του δέρματος, που είναι υπεύθυνα στην παραγωγή μιας χρωστικής, τη μελανίνη (η οποία δίνει χρώμα στο δέρμα, μαλλιά και τα μάτια μας).
Το χρώμα και η μορφή του μελανώματος ποικίλει απο ελαφρώς καφέ μέχρι έντονα μαύρο, μπλέ ή άσπρο. Μπορεί να είναι επίπεδο, ελαφρά ή έντονα υπεγερμένο με εξελκώσεις και αιμορραγίες. Υπάρχουν περιπτώσεις, όπου το μελάνωμα σταματά να παράγει μελανίνη και υποστρέφει, οπότε μπορεί να είναι λευκό, ροζ, ερυθρό ή μωβ. Άτομα με λευκό δέρμα, κόκκινα μαλλιά, γαλανά μάτια (Irish Complex) κινδυνεύουν περισσότερο απο αυτά που έχουν μεσογειακά χαρακτηριστικά.
Υπάρχουν διάφοροι τύποι μελανώματος, οι οποίοι και καθορίζουν την εξέλιξη της θεραπείας του μελανώματος.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες καταγράφονται 51.000 νέες περιπτώσεις μελανώματος κάθε χρόνο με δραματική εξέλιξη επιβίωσης
Τα διηθητικά μελανώματα διακρίνονται σε τέσσερις ξεχωριστές μορφές ανάπτυξης. Τρεις απο τους τέσσερις τύπους μελανώματος ξεκινούν σαν in situ επιφανειακά και μετά περνούν στην κάθετη διηθητική φάση και ένας μόνον τύπος ξεκινάει απο την αρχή με κάθετη μορφή διήθησης.
Είναι σημαντικό να διαχωρίσουμε τους διαφορετικούς τύπους μελανώματος, επεξηγώντας τα διαφορετικά χαρακτηριστικά τους.
1.Επιφανειακά επεκτεινόμενο μελάνωμα
Αποτελεί την πλέον συχνή μορφή μελανώματος καλύπτοντας το 70% των περιπτώσεων. Όπως το λέει και το όνομά του, βρίσκεται στα επιφανειακά στρώματα δέρματος, αλλά εάν μείνει αθεράπευτο για μακρό χρονικό διάστημα (το διάστημα δεν μπορεί να προσδιοριστεί) αρχίζει να διηθείται σε βαθύτερα στρώματα με κακή εξέλιξη. Πιο συχνά εντοπίζεται στον κορμό του σώματος, αλλά μπορεί να παρουσιασθεί και στα άκρα. Αποτελεί μορφή μελανώματος που εμφανίζεται σε νεαρά άτομα.
2.Lentigo Maligna
Παρόμοιο με το επιφανειακά επεκτεινόμενο και είναι in situ (εντογενέσθαι) μελάνωμα κυρίως σε ηλικιωμένα ατομα. Έχει αργή εξέλιξη, η οποία μπορεί να ξεπεράσει και τη δεκαετία για να περάσει στη διηθητική κάθετη ανάπτυξη. Εντοπίζεται στα άκρα και στο πρόσωπο.
3.Lentigo Maligna Melanoma
Είναι ακριβώς το ίδιο με το πιο πάνω όταν έχει προχωρήσει σε διηθητική φάση ανάπτυξης.
4.Acral Lentiginous Melanoma ( Μελάνωμα των άκρων )
Εντοπίζεται κυρίως στα πέλματα, παλάμες, υπονύχια σε πόδια και χέρια. Έχει έντονο σκούρο καφέ ή μαύρο χρώμα, ξεκινάει σαν επιφανειακά επεκτεινόμενο και στη συνέχεια γίνεται έντονα διηθητικό. Αποτελεί το πιο συχνό μελάνωμα για Αφροαμερικάνους και Ασιάτες, ενώ είναι λιγότερο συχνό στη λευκή φυλή(Caucasian).
5. Nodular Melanoma ( οζώδες μελάνωμα )
Αυτό αποτελεί κακοηθέστατη μορφή μελανώματος με άμεση κάθετη ανάπτυξη, είναι οζώδες και δίνει γρήγορα λεμφαδενική μετάσταση και αιματογενή διασπορά.
Το χρώμα του ποικίλει απο μαύρο μέχρι μπλέ, γκρίζο, άσπρο, κόκκινο κ.λ.π. Εντοπίζεται συνήθως στον κορμό, άκρα, τριχωτό, κυρίως σε ηλικιωμένα άτομα. Αποτελεί το 10 – 15 % των περιπτώσεων.
Το μελάνωμα κυρίως αναπτύσσεται σε προϋπάρχοντα σπίλο (δυσπλαστικό σπίλο, συγγενή σπίλο, μπλέ σπίλο κ.λ.π.) και 40% μπορεί να αναπτυχθεί εκ νέου σε περιοχή, όπου δεν υπάρχει άλλη δερματική βλάβη.
Η σοβαρότητα της νόσου αυτής είναι τέτοια που επιβάλλει συχνό screening πληθυσμού και εγρήγορση του κοινού για το πρόβλημα αυτό, έτσι ώστε σε περίπτωση που παρατηρήσουμε οτι η βλάβη αλλάζει χρώμα, μέγεθος, αιμορραγεί, χάνει τα όρια ανάπτυξής της ή μας προβληματίζει η εικόνα της, καλό είναι να απευθυνόμαστε στον Πλαστικό Χειρουργό, ο οποίος και θα μας δώσει διαφοροδιάγνωση και εάν χρειασθεί θα κάνει σωστή χειρουργική εκτομή, έτσι ώστε να δώσει και την ίαση στο πρόβλημα.
Εμείς στην Advanced Aesthetics με τη χρήση δερματοφασματοσκόπισης(medical imagine equipment) και ειδικά software ανάλυσης εικόνας και στοιχείων που λαμβάνονται από αυτή, μπορούμε με υψηλό ποσοστό ακρίβειας να κάνουμε διαφοροδιάγνωση και να επέμβουμε θεραπευτικά στις περιπτώσεις που χρήζουν τέτοιας αντιμετώπισης. Επειδή οι καιρικές συνθήκες και η έντονη ηλιοφάνεια αποτελούν τα κύρια αίτια ανάπτυξης μελανώματος όλοι οι μεσογειακοί λαοί, αλλά και εμείς οι Κύπριοι θα πρέπει να έχουμε σωστή ενημέρωση για την προφύλαξη και τον προληπτικό έλεγχο.
Η γνώση σώζει ζωές, η άγνοια και η αδιαφορία οδηγεί σε κακή πρόγνωση.
Dr. Ιωαννίδης Ανδρέας
Πλαστικός Επανορθωτικός Χειρουργός
Advanced Aesthetics
